Top 5 sai lầm thường gặp về iTunes khiến bạn mất nhạc

Mở iTunes lên và thấy bài hát yêu thích đã biến mất là cảm giác khó chịu nhất. Có người nhận ra máy báo đầy bộ nhớ dù chỉ có vài trăm bài. Người khác lại ngạc nhiên vì cùng một bài xuất hiện hai lần. Trong quá trình hỗ trợ người dùng mới, đội ngũ chúng tôi gặp những tình huống này khá thường xuyên.

Điều đáng chú ý là phần lớn lỗi không đến từ phần mềm hỏng. Chúng thường đến từ vài thao tác làm vội lúc đang bận rộn. Bài viết này điểm qua năm sai lầm phổ biến nhất về iTunes. Với mỗi lỗi, bạn sẽ thấy cách nhận biết, cách xử lý và có thể tự kiểm tra ngay trên máy mà không cần cài thêm gì.

Chúng tôi chọn năm sai lầm này như thế nào

Chúng tôi chọn năm sai lầm này như thế nào
Chúng tôi chọn năm sai lầm này như thế nào — Ảnh: Jonathan Francisca / Unsplash

Danh sách này không được chọn ngẫu nhiên. Trước khi đưa một lỗi vào, chúng tôi xem xét ba điều. Điều đầu tiên là tần suất gặp. Lỗi này có xuất hiện nhiều ở người Việt không, nhất là những ai vừa chuyển từ Android sang iPhone, hoặc dùng chung một chiếc máy tính trong gia đình.

Điều thứ hai là mức độ thiệt hại. Lỗi có làm mất dữ liệu, tốn thời gian hay khiến máy chậm đi không? Điều thứ ba là tính ổn định qua các phiên bản. Một lỗi không nên phụ thuộc quá nhiều vào một bản cụ thể. Khi có khác biệt giữa các phiên bản, chúng tôi sẽ ghi chú rõ để bạn không hiểu nhầm.

Đồng bộ nhầm và xoá nhạc ngoài ý muốn

Đồng bộ nhầm và xoá nhạc ngoài ý muốn
Đồng bộ nhầm và xoá nhạc ngoài ý muốn — Ảnh: sarah b / Unsplash

Đây là lỗi khiến nhiều người hoang mang nhất. Bạn bật đồng bộ một chiều rồi bỗng thấy bài hát đã biến khỏi điện thoại. Hiểu đơn giản, đồng bộ nghĩa là hai nơi được làm cho giống hệt nhau. Khi một bên thay đổi, bên còn lại cũng bị kéo theo theo.

Chúng tôi thấy lỗi này hay xảy ra nhất ở các gia đình dùng chung một máy tính có nhiều tài khoản. Một người vô tình đồng bộ thư viện của người khác lên thiết bị của mình, và mọi thứ bị xáo trộn. Cách tránh khá đơn giản: trước khi bật đồng bộ, hãy xem kỹ mục nào sẽ bị thay thế. Có những thay đổi rất khó hoàn tác, nên đừng bấm xác nhận vội chỉ vì muốn cho xong việc. Giao diện và tùy chọn có thể khác nhau tùy phiên bản, vì vậy hãy đối chiếu với thông báo hiện trên màn hình của chính máy bạn.

Không sao lưu thư viện trước khi nâng cấp

Không sao lưu thư viện trước khi nâng cấp
Không sao lưu thư viện trước khi nâng cấp — Ảnh: Samsung Memory / Unsplash

Bạn đã bao giờ cập nhật hệ điều hành xong rồi mới nhận ra thư viện bị đảo lộn chưa? Bản cập nhật đôi khi thay đổi cấu trúc thư viện. Một thư viện nhạc thường là kết quả của nhiều năm tích góp, có khi từ thời bạn còn đi học. Mất đi lúc này thật sự rất tiếc.

Cách làm an toàn là sao lưu thư mục nhạc và các danh sách phát ra một ổ cứng ngoài trước khi cập nhật. Việc này tốn thời gian, nhất là khi thư viện nặng hàng chục gigabyte. Tuy vậy, hãy so với công sức phải tải lại từng bài một, bạn sẽ thấy đây là khoản đầu tư đáng giá. Chúng tôi cũng thừa nhận không thể lường hết mọi trường hợp lỗi có thể xảy ra, nên sao lưu vẫn là lớp bảo vệ chắc chắn nhất.

Nhập nhạc chất lượng thấp rồi đổ lỗi cho tai nghe

Nhập nhạc chất lượng thấp rồi đổ lỗi cho tai nghe
Nhập nhạc chất lượng thấp rồi đổ lỗi cho tai nghe

Có người than rằng tai nghe đắt tiền mà nghe vẫn nhạt. Khi kiểm tra cùng họ, đội ngũ chúng tôi thường thấy file gốc là MP3 có bitrate thấp, hoặc đã bị nén nhiều lần qua các lần chia sẻ. Bitrate là lượng dữ liệu dùng cho mỗi giây âm thanh. Con số càng thấp thì chi tiết càng dễ mất.

Thiết lập mã hoá khi nhập nhạc cũng quan trọng không kém. Nếu chọn không phù hợp, chất lượng tiếp tục giảm thêm dù file gốc đã ổn. Đừng kỳ vọng quá nhiều vào mọi loại tai nghe. Sự khác biệt có thể rất rõ với người nghe kỹ, nhưng với số đông thì gần như không nhận ra, và còn phụ thuộc vào môi trường nghe. Hãy kiểm tra nguồn file trước rồi mới nghi ngờ thiết bị. Cách này thường tiết kiệm tiền hơn nhiều.

Thư viện phình to vì quản lý dung lượng kém

Thư viện phình to vì quản lý dung lượng kém
Thư viện phình to vì quản lý dung lượng kém

Máy báo đầy bộ nhớ trong khi bạn chỉ có vài trăm bài hát là chuyện rất thường gặp. Thủ phạm thường là ảnh bìa lặp lại, các bản sao trùng nhau và những video cũ không ai dọn. Có lần đội ngũ chúng tôi thấy một thư viện chứa ba bản của cùng một album, chỉ vì người dùng đã nhập lại nhiều lần từ các nguồn khác nhau mà quên mất.

  • Mở mục quản lý dung lượng để xem phần nào đang chiếm nhiều chỗ nhất.
  • Xoá các bản trùng lặp và chỉ giữ lại bản có chất lượng tốt nhất.
  • Chỉ tải về những bài thường nghe, phần còn lại có thể phát trực tuyến khi cần.

Con số dung lượng thực tế thay đổi theo từng thiết bị, nên hãy kiểm tra trực tiếp trên máy thay vì tin vào ước lượng chung.

Cài nhiều bản và công cụ quản lý chồng chéo

Lỗi này khó chịu vì nó diễn ra âm thầm. Bạn dùng máy tính cũ và máy mới cùng lúc, mỗi máy giữ một thư viện riêng. Kết quả là bài hát bị lặp, danh sách phát không khớp giữa các thiết bị, và bạn không biết bản nào mới hơn để tin cậy.

Gỡ bỏ hoàn toàn các bản cài chồng chéo cũng không đơn giản, vì cách làm còn tùy hệ điều hành. Chúng tôi khuyên bạn làm theo hướng dẫn chính thức của nhà sản xuất, thay vì tự xoá thư mục bằng tay. Làm vậy rất dễ mất dữ liệu quan trọng.

Gợi ý thiết lập để hạn chế các lỗi trên

Đừng đợi đến khi có sự cố mới bắt đầu sao lưu. Hãy đặt lịch sao lưu định kỳ, ví dụ mỗi tháng một lần, và ghi chú ngày để không quên. Mỗi thiết bị nên dùng một tài khoản và một thư viện chính để tránh xung đột khi đồng bộ. Trước khi nhập một lượng lớn nhạc, hãy kiểm tra lại cài đặt mã hoá và bitrate để khỏi phải làm lại từ đầu.

Nếu bạn cần chuyển đổi định dạng hoặc xử lý nhanh file âm thanh trước khi đưa vào thư viện, có thể tham khảo các công cụ trực tuyến hỗ trợ xử lý nhanh. Cách này gọn gàng, không phải cài thêm phần mềm nặng máy, và phù hợp với người không quen kỹ thuật.

Nếu muốn hiểu sâu hơn về cách file âm thanh được nén và vì sao cùng một định dạng lại cho chất lượng khác nhau, bạn có thể đọc thêm bài Codec âm thanh là gì? Vì sao cùng định dạng khác chất lượng. Bài này giải thích bằng ngôn ngữ đơn giản, rất hữu ích khi bạn chọn bitrate.

Khi thư viện đã lớn và bạn muốn gọn gàng hơn, hãy xem thêm Top 5 phần mềm chỉnh sửa và ghép nhạc cho người mới. Một số công cụ trong đó hỗ trợ kiểm tra và làm sạch file trùng, giúp tiết kiệm đáng kể dung lượng.

Câu hỏi thường gặp

Mất nhạc trong iTunes có khôi phục được không?

Nếu có bản sao lưu, việc khôi phục khá đơn giản. Nếu không có, các bài đã mua vẫn có thể tải lại từ tài khoản, còn file tự nhập thường phải tìm lại từ nguồn gốc. Đây là lý do sao lưu trước luôn đáng làm hơn là hối tiếc sau.

Nên dùng bitrate nào khi nhập nhạc?

Với đa số người nghe phổ thông, bitrate cao hơn sẽ giữ được nhiều chi tiết hơn. Bạn nên chọn mức cao nhất mà dung lượng máy vẫn cho phép, rồi tự nghe thử để kiểm chứng. Đừng chỉ tin vào con số trên giấy.

Có cần sao lưu thư viện mỗi lần cập nhật không?

Nên làm, nhất là khi bản cập nhật lớn. Thư viện càng đồ sộ thì càng đáng sao lưu, vì chi phí thời gian để khôi phục sẽ tăng theo.

Vì sao cùng một bài hát có hai bản trong thư viện?

Thường là do bạn nhập từ hai nguồn khác nhau, hoặc đồng bộ từ hai thiết bị. Hãy kiểm tra và xoá bản có chất lượng thấp hơn để thư viện gọn lại.

iTunes có làm chậm máy tính không?

Thư viện quá lớn và nhiều bản cài chồng chéo có thể làm máy chậm đi rõ rệt. Dọn dẹp định kỳ thường cải thiện tốc độ khá nhanh, nên đây là việc đáng làm đều đặn.